Anh ấy thục chuyện đó

Đó là một sự may mắn vì khi đó không có một kế hoạch nào cả. Ảnh phản ảnh nhanh nhất sự kiện xe tăng đánh chiếm Dinh Độc Lập rồi việc bắt sống vơ nội các Dương Văn Minh.
Báo tin máy liên lạc buộc phải ngừng hoạt động. Khi phi cơ địch đến nhưng không có cậu nào chịu như thế cả. Sự ngẫu nhiên may mắn Năm 1975 là năm “ra quân” có ý nghĩa lịch sử của toàn ngành TTXVN.
Học đại học lúc đó hiếm lắm. Về đi. Nhưng ảnh của Văn Bảo chụp xe tăng chiếm Dinh Độc Lập mới là bức ảnh được phát đi trước hết? Nhóm của Văn Bảo đến sau nên ảnh chụp sau. Biểu lộ anh tài của những phóng viên TTXVN? Làm sao khác được. Lúc đó. Ảnh của nhóm này mới in xong. Chứ lúc đó phóng viên đòi đi ấy chứ.
Bốn chiến sỹ Binh đoàn Hương Giang cắm cờ trên nóc Phủ Tổng thống ngụy Sài Gòn ngày 30/4/1975 (người cầm cờ là đội viên Bùi Quang Thận).
Có anh may mắn được làm việc. Mà bấy giờ ở Sư đoàn 304 và Quân đoàn 2 vẫn đặt trong phòng triển lãm. Nên để cho anh ấy về thăm gia đình. Duy nhất một phóng viên Đức quen tôi nên nhờ chuyển tin về Đức qua Hãng thông tấn CHDC Đức. Tôi đã phải xin lỗi Thủ tướng Võ Văn Kiệt về việc ấy.
Lúc ấy Huế đã phóng thích. Gia đình Lâm Hồng Long ở Hàm Tân (Phan Thiết).
Đúng ánh sáng. Nơi mà tôi vẫn nói với anh em là. Anh Phạm Xuân Thệ là người tổ chức cho tổ phóng viên ấy đi cùng Trung đoàn vào Dinh Độc Lập. Có một điều rất tình cờ. Đơn vị mà sau đó tiến thẳng vào Dinh Độc Lập. Đó cũng chính là truyền thống. Tin bài anh này viết rất tốt. Minh (Dương Văn Minh) lên hay ai lên cũng mặc. Lúc thì đi xe quân sự. Tôi thấy báo chí thế giới.
Có mấy anh bộ đội đang ngồi. Tuy nhiên. Người ta không có được tư liệu. Hai tiếng thôi. Đã mấy chục năm bặt tin nhau.
Ảnh của các ông chúng tôi cũng không sửa chữa lại mà giữ nguyên như thế để in. Mở mắt thấy đồng chí Lê Duẩn vừa làm việc xong với anh Văn (Đại tướng Võ Nguyên Giáp) ở trên gác xuống. Ảnh của nhóm Trần Mai Hưởng đưa cho Hoàng Thiểm lấy xe ô tô của Phó Thủ tướng Sài Gòn đi ra Đà Nẵng.
Điện báo viên nào được điều động mà khước từ. Về sau có Đinh Quang Thành và phóng viên tin là Trần Mai Hưởng - cậu mà tôi gọi đi chung cục. Cánh quân phía Đông chính là Sư đoàn 304. Bà mẹ xuống tận đây nói với tôi: Bác để cháu ở lại thì mang tai mang tiếng cả gia đình chúng tôi. Tổ ấy cũng là tổ đầu tiên vào Sài Gòn.
Về sau này. Tôi điện ngay đề nghị không dừng lại dọc đường. Trong đó có một phóng viên nữ. Cùng với ảnh của Văn Bảo. Vì vậy nếu nói tin và ảnh của phóng viên nước ngoài từ Sài Gòn đưa ra ngoài trong dịp 30/4 là không có. Dân chúng đón nhận thắng lợi và không khí lúc đó ở Sài Gòn như thế nào; chứ không quan tâm nhiều đến ảnh xe tăng đánh chiếm Dinh Độc Lập.
Hàng trăm người đi chiến trận. Lúc đầu dự kiến Thủ tướng Võ Văn Kiệt sẽ xuống trao. Và cũng chính bởi bức ảnh đẹp nên sau này được các báo trong và ngoài nước sử dụng rộng rãi. Hoàng Thiểm. Tôi thương anh em lắm. Anh em mình dịch sang tiếng Việt. Lúc đó chỉ có phóng viên ảnh mới được trang bị máy ảnh chuyên dụng.
Vậy tổ phóng viên này đã đi như thế nào để theo kịp bước tiến của chiến dịch đang ngày một gấp rút. Chúng tôi in và tráng nhanh thành ba bộ: một bộ tôi đem trực tiếp lên để đồng chí Lê Duẩn xem. Nhưng quơ là sự may mắn và tình cờ. Anh sôi nổi nói liền một mạch: Tấn (đồng chí Lê Trọng Tấn) đã nắm cánh quân phía Đông và sẽ đánh chính diện.
Trong cuộc trường chinh phóng thích dân tộc và bảo vệ giang san. Như thế. Điện báo viên Lê Thái. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc mình không còn nguồn tin nhanh nữa.
Nhóm phóng viên lúc thì đi xe đò. Tôi cấm anh Lâm Hồng Long và anh em không được lên gác tư ở số 5 Lý Thường Kiệt. Khi tôi đem ảnh cho Tổng Bí thư Lê Duẩn. Tôi nhận được tin qua điện báo. Vừa tới giữa cổng Dinh Độc Lập. Lúc đó gác tư là cao nhất. Thưa ông? Tổ phóng viên gồm phóng viên ảnh là anh Lâm Hồng Long

Nhưng ngay chiều 30/4 được đem về cứ của Thông tấn xã giải phóng ở Tây Ninh. Nhưng chớ quên Ban bí thơ đã giao cho TTX nhiệm vụ nổ pháo báo tin thắng trận khi quân ta vào Dinh Độc Lập.
Tôi lại luôn nhớ đến hai điều trong những giờ phút trước ngày 30/4 ấy. Về nhà mà ngủ!”. Tin. Chiếc ô tô chở tin. Nhưng cô ấy đã hy sinh trên đường vào chiến trường. Tổ phóng viên mũi nhọn được cử đi từ Huế đã gặp được nguyên Trưởng phòng thông tấn quân sự Trần Bình.
Chỉ độc nhất vô nhị một người tôi “lệnh” cho dừng lại. Còn có cả hình ảnh các vị chỉ huy Quân đoàn 2 mở tấm bản đồ ra xem.
Tôi sẽ trực tiếp xuống trao Huân chương Sao Vàng. Thế nên sáng 1/5/1975. Tổng Biên tập Đào Tùng đã cho phát bằng vô tuyến truyền ảnh (telephoto) ra Hà Nội. Cứ giở báo ra mà xem. Không phải chỉ mình gắn bó với anh em. TTXVN đã có gần 260 nhà báo liệt sĩ. Và cũng thành ra mà Lâm Hồng Long chụp được bức ảnh nổi tiếng về hai mẹ con gặp nhau ở Vũng Tàu khi bà mẹ nghe tin con trai mình bị tù ở Côn Đảo đã được trao trả.
Các cơ quan bạn và bạn bè quốc tế ở Hà Nội luôn có mặt không kể giờ giấc ở trước TTXVN. Anh hùng Phạm Xuân Thệ dẫn nội các Dương Văn Minh ra đài phát thanh tuyên bố quy hàng.
Thông tấn xã không bao giờ được phép làm việc đó. Ảnh đầu tiên xe tăng đánh chiếm Dinh Độc Lập mà chúng ta phát trong nước và quốc tế là ảnh của Văn Bảo. Không có ảnh. Khi Hoàng Thiểm đem ra một tệp dầy.
Xe tăng ở vị trí đẹp nhất. Lái xe Ngô Văn Bình. Kỷ niệm 10 năm giải phóng Sài Gòn. Riêng Đinh Quang Thành trên đường vào còn có một thành tích được đánh giá rất cao. Bức ảnh chụp kịp thời. Lịch sử cần phải được trân trọng.
Quân đoàn 2 và các sư đoàn của Quân khu V. Nhưng anh phóng viên tin này lại là người đầu tiên chụp được ảnh xe tăng Lữ đoàn 203 có bộ binh của Trung đoàn 66 ngồi trên tiến vào Dinh Độc Lập. Sự hy sinh to lớn Và những tác phẩm tin. Nhận được điện từ trường bay Tân Sơn Nhất. Phóng viên của chúng ta dũng cảm lắm. Còn phóng viên tin như Mai Hưởng dùng các loại máy không chuyên.
Nhưng có một sự tình cờ ngẫu nhiên là. Tôi rất mừng và yên tâm vì biết đích xác tổ phóng viên của mình nằm dưới cờ lệnh của vị tướng nức tiếng mặt trận Lê Trọng Tấn. Một bộ anh em quân đội mang đưa sang Quân ủy (chỗ Đại tướng Võ Nguyên Giáp).
Bài của Trần Mai Hạnh được đọc trên Đài Tiếng nói Việt Nam và ngày 2/5 đăng trên báo dân chúng. Hội trường ấy nhỏ nhưng là nơi ta đã tiễn hàng trăm phóng viên. Vì tổ phóng viên này đi cùng Lữ đoàn 203 và Trung đoàn 66 bộ binh của Sư đoàn 304 nên đó cũng là những phóng viên đầu tiên của Thông tấn xã Việt Nam vào Dinh Độc Lập sáng 30/4? Đúng là như thế.
Hơn nữa. Nhưng như thế không có nghĩa người ta không chụp được ảnh. Hãy thử nghĩ xem. Dù cô ấy chưa làm một cái tin nào cả.
Và vì thế. Nhưng tinh thần và nghị lực thì rất rõ. Trừ việc tôi ra lệnh cứ thẳng đường mà đi. Đó là đã lấy được bản đồ tỉnh thành Sài Gòn. Tôi gắn bó máu thịt với TTXVN cho đến giờ này không chỉ vì sự nghiệp mà còn vì hàng loạt những phóng viên mình cử đi chiến trường hoặc người khác cử đi. Bộ binh là Trung đoàn 66. Không có người nước ngoài nào có khả năng truyền tin và ảnh ra khỏi Sài Gòn sau ngày 30/4 vì Bưu điện Sài Gòn đã ngừng hoạt động.
Và sáng 1/5. Ảnh: Trần Mai Hưởng-TTXVN “Trước tiên phải khẳng định rằng. Hình ảnh treo cờ ở Dinh Độc Lập.
Đúng giác độ. Một bộ anh em đưa lên Ban bí thơ. Nhất là báo Nhật Bản đăng lại ảnh của Văn Bảo dù ảnh phát telephoto không rõ nét bằng ảnh của Mai Hưởng mang trực tiếp về.
Nhưng chủ toạ nước Lê Đức Anh gọi điện cho tôi nói: Thông tấn xã các cậu hy sinh nhiều quá. Là lúc chúng ta chỉ có trên 600 cán bộ. Đội quân đi sau hết ấy lại là đội quân gặp Sư đoàn 304.
Có quan điểm nói bức ảnh đó được dựng lại hiện trường là không đúng. Những chứng nhân lịch sử còn cả. Tôi nhớ chỉ có một bài báo ấy thôi. Cứ nghĩ đến hội trường mà hiện đã phá đi rồi ở nhà số 5 (Lý Thường Kiệt) ấy. Mục tiêu chung cục của chiến dịch). Trong chiến tranh. Nên khi TTXVN được tặng Huân chương Sao Vàng.
Ảnh: Hứa Kiểm-TTXVN Từ đây. Tài năng thì không biết thế nào. Tôi có hỏi bạn: vì sao chúng tôi có ảnh mới các ông không dùng? Thì chính trưởng phân xã Kyodo của Nhật Bản ở Hà Nội nói: Không

Nhưng không phóng viên. Chúng ta có nhiều phóng viên và thực tế ảnh xe tăng vào Dinh Độc Lập nhiều phóng viên chụp.
Tháng tư năm 1975 là những ngày tổng cổ vũ toàn ngành và cũng là ngày hội ở số 5 Lý Thường Kiệt.
Điều thứ hai. Không chỉ riêng cơ quan mà ngay cả lãnh đạo cấp trên. Với gia đình anh em mà các đồng chí lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước cũng nghĩ như thế.
Hiện giờ các bạn cử đi công tác có khi còn khó khăn. Tôi còn nhớ. Nuôi dưỡng ngọn lửa nhiệt huyết cho các đời phóng viên trẻ sau này. Ảnh: Ngọc Đản-TTXVN Chúng ta hy sinh nhiều quá.
Khoảng hơn 200 liệt sĩ. Sau đó chuyển đi bằng cả hai thứ tiếng. Nhưng chúng tôi đã xác định ngay là liệt sĩ. Là con một. Nhưng khi anh em vào đến Huế. Lúc đó là Chính ủy Sư đoàn 304 và sẽ đi cùng đội hình của Sư đoàn 304. Nhân viên. Yêu cầu ở lại sức ta không ở. Thứ nhất. Điều kiện lịch sử chỉ cho phép các ông phát nhanh cái ảnh này.
Sau đó chuyển máy bay từ trường bay Đà Nẵng ra Hà Nội nên tối 1/5 mới ra đến nơi. Sáng mồng 2/5. Ảnh từ Sài Gòn ra Đà Nẵng về sau đã được đặt trong bảo tồn.
Dù ảnh mờ do sóng phát yếu. Cô ấy ở Bắc Thái. Xin cảm ơn ông! Xuân Phong. Điều ấy hẳn đã để lại trong ông những dấu ấn không thể quên? Đúng vậy. Ngày 28/4. Trở thành quen thuộc với độc giả. Như một đơn vị chống chọi. Bài. Đây là cú rất nặng với chúng tôi.
Mai Hưởng chụp bức ảnh đó bằng máy ảnh chim báo bão của Trung Quốc. Hứa Kiểm. Chưa bao giờ có chuyện Thông tấn xã dựng lại hiện trường để chụp. Không có anh phóng viên ảnh nào cất máy ảnh đi chui vào hầm mà đều giành điểm cao để chụp. Văn Bảo đi bằng xe máy từ căn cứ (Tây Ninh) cùng các tổ đi theo các mũi khác mới hội nhau về Dinh Độc Lập.
Kỹ thuật viên ra mặt trận. Lúc ấy đồng chí chỉ quan hoài đến những ảnh có nhân dân. Đó là anh Lâm Hồng Long. Thưa ông? Tôi nói thế này.
Những ngày tháng ba. Không lo ngại gì nữa. Vì lúc đó chúng ta có hàng chục tổ phóng viên cùng với điện đài đi theo các mũi hành quân nhưng đều không được phép lên máy vì sợ bị lộ.
Những phóng viên đầu tiên có mặt tại Dinh Độc Lập Như ông nói. Phạm Xuân Thệ là Trung đoàn phó. Nên dẫu những ảnh sau của các ông đẹp hơn chúng tôi vẫn sử dụng ảnh này. Lực lượng dự trữ của Tổng xã đến tổ ấy là chung cuộc ném vào chiến trận. Bài kể Sài Gòn giải phóng của Trần Mai Hạnh cũng được phát ra Hà Nội chiều hôm đó. Cũng ngay sau đó một. Phía trên lá cờ tung bay.
Chỉ có điều hàng tháng sau họ mới đem về được”. Đi theo xe tăng của Lữ đoàn 203. “Xe tăng quân giải phóng chiếm Dinh Độc Lập”. Và trong lúc tôi đang ngủ gật ở nhà đồng chí Lê Duẩn thì có người cầm báo đập vào đầu mình: “Dậy.
Toàn tổ theo các cánh quân đi thẳng về phía X (vào Sài Gòn. Những ấn tượng này sâu đậm lắm. Chúng tôi đã bàn thảo với nhau rồi. Hồ hết phóng viên ở tổ đầu tiên vào Dinh Độc Lập là phóng viên ảnh và ai cũng chụp ảnh xe tăng vào Dinh Độc Lập. Ngọc Đản (sau này là Tổng biên tập tùng san Truyền hình).
Lúc chúng ta hy sinh nhiều nhất. Đấy là điều sung sướng nhất của người gánh vác. Phải nửa giờ sau. Nhiều tác phẩm báo chí của phóng viên chiến trường của TTXVN có thể phải đánh đổi bằng cả tính mạng.
Nhóm của Mai Hạnh. Có những người được cho ở lại. Tường thuật Sài Gòn phóng thích… là những tác phẩm mang dấu ấn lịch sử. Vị đó là chứng tích lịch sử. Duy nhất Trần Mai Hưởng là phóng viên tin. Có nhiều người đã nằm lại trận mạc và có những anh chị phải ở lại trên cứ.