Ông Vàng Xín Dư kể: “Thung lũng mình đây bị pháo kích không biết bao nhiêu trận
Nhưng qua lời giới thiệu của Tuấn và lời kể của Vàng Xín Dư, tôi biết ông từng là người chỉ huy của đội du kích xã Tả Ván, đã lập nên một kỳ tích: ba lần đánh thắng quân xâm lược tràn qua từ bên kia biên cương. Buổi trưa, theo đề nghị, tôi được gặp những cựu du kích đã góp phần làm nên “hattrick thắng lợi” của Tả Ván. Cơ cực lắm”. 3 con trâu, do đạn pháo bên kia bắn trúng.
Bên đối phương thiệt hại bao nhiêu không rõ, về phía ta, cả xã chỉ mất. Phía bên kia biên cương người ta luôn khiêu khích, gây chuyện. Ông Dư nói đùa: "Xã tôi chỉ có 2 người “dân tộc thiểu số” - là hai bà chị người Kinh lấy chồng người H’Mông ở Tả Ván, khi họ cùng đi thanh niên xung phong với nhau.
Tôi đã có một bữa ăn trưa có nhẽ là đặc biệt nhất trong đời mình. Thanh Thủy - vùng núi hiểm trở dọc biên giới - thành chiến địa, nơi những chiến sĩ của chúng ta phải trần lưng chịu pháo, chống những trận đánh úp ác liệt, và hy sinh để giữ từng điểm cao, từng hốc núi. Một ông cựu quan chức thì cũng không có gì đặc biệt. Xã có hơn 400 hộ dân với hơn 2.
Nhà của Hùng được dùng luôn làm trụ sở hợp tác xã cho. Trong bối cảnh ấy, kỳ tích “ba lần đánh thắng quân xâm lược” của những người du kích H’Mông bản Tả Ván thực thụ là một điểm son chói lọi tiêu biểu cho cuộc chiến tranh quần chúng, được tiến hành bởi dân chúng và nhằm bảo vệ nhân dân. Bây giờ, người nào cũng có cháu nội cháu ngoại.
Ông Vàng Xín Dư (phải) - người từng lập kỳ tích ba lần chiến thắng quân xâm lược từ bên kia biên giới Cả nhà Ly Thanh Hùng vồn vã đón chúng tôi. Chỉ với khí giới khá thô sơ, nhưng với sự nhanh nhẹn, sáng dạ và lòng can đảm, những du kích Tả Ván đã tĩnh tâm đẩy lùi mấy tiểu đoàn quân chính quy Trung Quốc.
Đường sang đây là độc đạo xuyên núi, Tả Ván lại là xã nhỏ bé nghèo nàn, nên quân xâm lược nghĩ chỉ cần vài tiểu đoàn tập kích cùng pháo binh yểm trợ dọn đường là có thể “nuốt trôi” những bản làng heo hút của người H’Mông ở đây. Người H’Mông là những nhà leo núi bẩm sinh, rất giỏi đánh vận động chiến trên địa hình núi đá hiểm trở.
Ông Dư cười khà khà: “Từ đó mình được đi ô tô”. Rất thú nhận với lời mời này, tôi nhắc anh Tuấn - Phó chủ nhiệm Liên minh HTX tỉnh Hà Giang: Tuấn nói với Hùng là cho bọn mình ăn một bữa mèn mén “nhà giồng được” nhé! Anh Tuấn gật đầu: kiên cố rồi! Vì ở đây, mèn mén là món ăn chưa bán ngoài quán, chưa “thị trường”.
Lần này, tôi đi cùng anh chị em Công đoàn ngành dệt may, cùng anh Lê Quốc Ân - nguyên chủ toạ Tập đoàn dệt may VN, mang theo những món quà đến với trẻ thơ 2 xã Tả Ván và Tùng Vài. Các cháu đã có mặt ở sân trường buổi sáng để nhận những tấm áo ấm nghĩa tình.
Và từ năm 1980 tới 1984, đã ba lần họ xua quân tràn qua biên thuỳ thực dân địa phận Tả Ván. Có lúc, họ bắn pháo suốt cả ngày, dân phải bồng bế đi tản cư hết. Thanh Thảo. Nếu tình cờ gặp họ, anh sẽ nghĩ họ là phụ nữ H’Mông thôi".
Mỗi người góp vài câu, kể thêm cho tôi nghe về những trận đánh oai hùng cách đây ngót 30 năm. Cổng trời Quản Bạ - Ảnh: Thanh Thảo Từ tỉnh thành Hà Giang, sau khi vượt qua cổng trời Quản Bạ nức tiếng, trên đường đi Yên Minh - Đồng Văn, xe chúng tôi rẽ theo một con đường nhỏ, khoảng 20 km, dẫn về xã Tả Ván, theo lời mời của anh Ly Thanh Hùng - Chủ nhiệm HTX.
Tiện. Ông Dư nguyên là Phó ban Tổ chức Tỉnh ủy Hà Giang, mới về hưu
Khi ấy, họ còn rất trẻ. 2012, lần trước nhất tôi có dịp lên cao nguyên đá Quản Bạ - Đồng Văn thuộc Hà Giang.
Mỗi tấm áo chống rét, mỗi món quà nhỏ đến với các cháu Tả Ván, Tùng Vài hôm nay chính là sự trao gửi niềm tin của chúng ta vào đời tương lai sẽ bảo vệ từng tấc đất nơi địa đầu sơn hà.
000 nhân khẩu, 99% là người dân tộc H’Mông. Bởi ở đây, tôi không chỉ được ăn mèn mén với dưa nương và canh thịt ngan, dù những món ăn này hòa quyện với nhau tạo nên một hương vị thật đặm đà, hấp dẫn. Ở nhà Hùng, giữa những chén rượu ngô H’Mông “đặc chủng”, tôi được gặp và hầu chuyện một người đặc biệt: ông bác (bên mẹ, trong nam gọi là cậu) của Ly Thanh Hùng, ông Vàng Xín Dư.
Rồi ông Dư kể chuyện: Vào những năm đầu thập niên 80 thế kỷ trước, Tả Ván không lúc nào yên. Ba lần. Theo đúng yêu cầu của chúng tôi, vợ chồng Hùng đã đồ sẵn một chõ mèn mén, kèm dưa nương mới hái và một nồi canh ngan (vịt xiêm). Chàng trai H’Mông 30 tuổi này có khuân mặt thật sáng, mũi cao và thẳng. Vào giữa tháng 7. Theo con đường độc đạo dẫn vào bản Tả Ván, quân xâm lăng liên tục bị mai phục bởi những “con đại bàng H’Mông” thoắt ẩn thoắt hiện trên những ngọn núi và hẻm núi.
Ngay sau lần thứ ba đánh thắng quân xâm lăng, quân và dân Tả Ván được quốc gia phong danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang”.
Câu chuyện của ông Vàng Xín Dư đã kéo tôi trở lại Tả Ván chỉ 2 tháng sau. Về ăn một bữa cơm trưa của người H’Mông. Hùng nói, mèn mén phải ăn kèm dưa nương cho mát, còn để “trôi chảy” hơn thì phải có canh, ngon nhất là canh ngan. Và đẩy lùi tới. Hùng từng đi lính, giờ giải ngũ làm chủ nhiệm HTX.
Và như một tình cờ tất định, tôi đã tới Tả Ván. Rồi các cháu sẽ lớn lên, sẽ thành những công dân gan góc gìn giữ phên giậu của đất nước, như ông nội ông ngoại đã làm. Cố nhiên tôi hiểu, bữa ăn hằng ngày của người H’Mông thường chỉ có mèn mén với dưa nương, làm sao có canh ngan trong “thực đơn” được.
Hai bà chị này, một quê Nam Định, một quê Thanh Hóa, nói sõi tiếng H’Mông. Họ nhầm! Đội du kích Tả Ván, chỉ được trang bị súng trường K44, súng kíp và lựu đạn chày, dưới sự chỉ huy của thư ký Ủy ban xã Vàng Xín Dư, đã bình tĩnh đón tiếp những “vị khách không mời” này.
Người H’Mông ít nói, nhưng nhìn khuân mặt ma lanh của họ khi khách “được mời” tới nhà, có thể đọc rõ những tình cảm anh em thật nồng ấm. Cùng trong năm 1984, vào ngày 12. Tả Ván có 13,5 km đường biên cương với Trung Quốc, là một xã thuộc diện đặc biệt khó khăn. Canh ngan là món đặc biệt mà người H’Mông “nhịn miệng đãi khách”, dù đề nghị khẩn thiết của chúng tôi chỉ là mèn mén và dưa nương.
Họ mộc mạc, kiệm lời như đá núi, nhưng có những nụ cười lành sạch tin như… mèn mén. 7, tại chiến trường Vị Xuyên - Hà Giang, quân chính quy Việt Nam đụng độ dữ dội với quân chính quy Trung Quốc.
Riêng ông Vàng Xín Dư được “lên chức”, được giao nhiều trọng trách, cho tới khi về hưu là Phó ban Tổ chức Tỉnh ủy.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét