Tác động của môi trường từng lớp Bất kỳ hành vi nào của cá nhân chủ nghĩa cũng chịu tác động của môi trường bên ngoài và diễn biến tâm lý bên trong. Trong nhiều vụ việc, lẽ ra có thể giải quyết một cách đơn giản, hợp lý, hợp tình thì chính hiệu ứng đám đông đã đẩy sự việc giải quyết theo hướng khác và thuộc tính trở nên nghiêm trọng.
Cách tiếp cận này nhiều khi đã vô tình ảnh hưởng không mong muốn đến việc hình thành nhân cách với tinh thần nghĩa vụ của thế hệ trẻ trước hành vi, hành động của bản thân với cha, mẹ, người thân và cộng đồng từng lớp. Có những vụ nữ sinh đánh nhau, “tự xử” bằng cách ô nhục người khác rồi dùng điện thoại quay các hình ảnh đó và tung lên mạng xã hội… Không ít ý kiến khi bàn luận về một vụ việc nghiêm trọng do thanh thiếu niên gây ra thường có xu hướng nhấn mạnh trách nhiệm của từng lớp, gia đình, mà ít đề cập đến nghĩa vụ của các em với nhân cách là chủ thể của các mối quan hệ tầng lớp.
Báo Điện tử Chính phủ giới thiệu ý kiến “mổ xẻ” vấn đề này của trạng sư Nguyễn Văn Chiến, Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Luật sư Việt Nam. Đích của công cuộc canh tân tư pháp và hành chính của nước ta là hướng đến xã hội dân chủ, văn minh, trong đó chính quyền phải là chỗ dựa tin cậy của người dân, điều này cũng sẽ giúp loại trừ hành động “tự xử” trong đời sống tầng lớp.
Đáng lo ngại là tình trạng hành xử theo kiểu “hiệu ứng đám đông”, chưa hiểu nguồn cơn câu chuyện đã “cổ vũ” cho việc gây rối, hành hung người khác. Bên cạnh đó, việc xây dựng, tạo dựng hình ảnh đẹp, việc làm tốt của cán bộ chính quyền, đảng viên trong lòng dân là nhiệm vụ cực kỳ quan trọng trong giai đoạn hiện nay.
Của người dân, xa lánh dân cũng là một trong những nguyên do dẫn đến hành động “tự xử” trong dân.
“Tự xử” là có dấu hiệu vi phạm luật pháp hình sự Những hành vi "tự xử" dù bắt nguồn từ căn do nào thì cũng có dấu hiệu vi phạm luật pháp hình sự và cố nhiên phải bị xử lý nghiêm minh theo tội danh tương ứng quy định trong Bộ luật Hình sự. “ Lỗ hổng” kỹ năng sống Có quan điểm cho rằng, sự gia tăng tù hãm xuất phát từ việc tự giải quyết các mâu thuẫn trong xã hội mà không cần quan hoài đến các quy định pháp luật.
Xét về mặt tâm lý, dễ nhận thấy “lỗ hổng” kỹ năng sống ở người phạm tội là do thiếu tự tín, khả năng khiên chế, tự chủ kém, trong khi về xúc cảm thường có cường độ mạnh, nhưng dễ thay đổi, tính hay phô trương, bốc đồng nổi trội trong khi nhu cầu nhận thức nghèo nàn. Nhiều vụ đã gây án mạng. Khẩu hiệu: “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” tuồng như đã bị lãng quên trong số không ít cán bộ, công chức mà thay vào đó là thói quan, cửa quyền, hách dịch, hiện tượng bao che ở đâu đó vẫn còn có trong những cán bộ công chức, đảng viên làm cho người dân từ chỗ bức xúc đến mất niềm tin, mất phương hướng… Có thể nói đây là “khoảng trống” mà sự cực đoan, hành động mù quáng và bạo lực dễ bề thâm nhập để rồi bộc phát, lấn lướt lý trí dẫn đến hậu quả không lường trước được.
Tăng cường vai trò và nghĩa vụ của Hội đồng Phổ biến, giáo dục pháp luật các cấp để nâng cao tinh thần công vụ của cán bộ thực thi pháp luật các ngành, các cấp và tinh thần chấp hành luật pháp của công dân, nhất là tầng lớp thanh, thiếu niên để họ có cách ứng xử thích hợp pháp luật… Cán bộ lãnh đạo, đội viên lực lượng vũ trang, bảo vệ pháp luật cần phải nâng cao kỹ năng, nghiệp vụ, kiểu mẫu trong hành động và lối sống, chuyên nghiệp trong công việc sẽ làm cho dân tin cậy vào cán bộ và luật pháp.
Thế nhưng, cách xử sự của một số công chức thỉnh thoảng lại lạnh lùng trước lợi. Chính sự thiếu tinh thần nghĩa vụ ở độ tuổi này cũng là một tác nhân dẫn đến hành động “tự xử”. Cách mong như vậy dễ dẫn đến sự ưng ở mức độ nào đó những hiện tượng bị động trong xã hội, do ảnh hưởng “mặt trái của kinh tế thị trường”.
Từ cách hành xử như vậy, không ít người dân lương thiện đã tự đưa mình vào vòng lao lý. Trong những tình huống cụ thể, hành vi của cá nhân được thực hành theo cách nào, phụ thuộc rất nhiều vào định hướng giá trị sống của họ. Vụ việc nổ súng ở trụ sở cơ quan công quyền và nhiều vụ việc xảy ra gần đây còn có nguyên do sâu xa từ việc mất niềm tin vào chính quyền cơ sở hoặc bức xúc vì cách giải quyết không thỏa đáng, không thấu lý đạt tình của cán bộ thực thi công vụ… Đây cũng là hồi chuông cảnh báo về việc những cán bộ làm việc thiếu trách nhiệm, khiến cho người dân không chỉ mếch lòng tin mà còn có thể phản ứng cực đoan đến mức vi phạm luật pháp.
Nếu người dân hiểu biết luật pháp và tin cậy vào pháp luật thì đối tượng trộm chó bị bắt sẽ được trải đến Cơ quan Công an.
Nhìn từ góc độ pháp lý, cần mổ xẻ những nguyên cớ, điều kiện dẫn đến hành động “tự xử” nhằm tìm giải pháp hữu hiệu kiềm chế và tiến tới loại bỏ.
Xét về phương diện từng lớp ở góc cạnh văn hóa ứng xử, đạo đức công chức hay trách nhiệm công vụ thì trong mọi trường hợp tiếp dân, cán bộ công chức phải đặt mình vào vị trí người dân để coi xét, giải quyết thấu triệt.
Công chức trước tiên phải có thái độ tận tình, lắng nghe và chia sẻ với người dân và chịu trách nhiệm ở cách giải quyết của mình, từ đó để có thái độ phù hợp xử lý trước mọi tình huống nảy. Chẳng hạn, có trường hợp hai thanh niên cụng xe trên đường, thay vì hành động có lý như một lời xin lỗi nhẹ nhõm, thì họ đã “tự xử” như chửi tục, thậm chí dùng dao, mã tấu để hành hung nhau.
Những tác động từ môi trường bên ngoài rất đa dạng. Từ bối cảnh chung của tầng lớp với những hiện tượng đa dạng, khác nhau của hành vi tiêu cực. Đa số những người gây ra hành động “tự xử” ở độ tuổi thanh, thiếu niên. Chả hạn việc tụ hợp la hét, đập phá gây mất thứ tự có dấu hiệu của tội “gây rối trật tự công cộng"; việc nhiều người a tòng đánh đòn hội đồng gây thương tích cho người khác có thể bị truy cứu bổn phận hình sự về tội “cố ý gây thương tích"; hành vi ngăn trở, chống đối lực lượng Công an đang làm nhiệm vụ có dấu hiệu phạm tội “chống người thi hành công vụ"… Để hành động “tự xử” không còn cơ hội tái diễn, điều cần thiết là chúng ta phảiquan tâm đến việc giáo dục, tuyên truyền trong dân chúng các quy định của pháp luật điều chỉnh các hành vi ứng xử rất đời thường của người dân trong các quan hệ từng lớp.
Nếu trước khi thực hiện hành vi, các em có kỹ năng tự khiên chế, có khả năng tự suy xét tình huống với hậu quả của hành vi đối với bản thân, gia đình và tầng lớp thì chưa chắc những vụ việc đau lòng đã xảy ra. Việc “tự xử” để lại hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, ảnh hưởng rất lớn đến an ninh, thứ tự và đời sống xã hội.
/. Chúng ta phải thấy rằng, nền kinh tế thị trường không trực tiếp tạo ra tù hãm, mà chính những người sống trong môi trường đó, khi không được rèn luyện, trau dồi kiến thức để có những kỹ năng đối phó hiệu quả với những cảnh huống phức tạp, đặc biệt là trong các trường hợp bị ức chế, găng thì dễ nảy sinh hành vi phạm tội.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét