Thay mới “Dĩ công vi thượng”.

Đó cũng là một điều buồn trong lịch sử

Bác Giáp sẵn sàng phục tùng sự phân công của Đảng dù có lúc thấy không hợp với sở trường, đó là phẩm chất “dĩ công vi thượng” (đặt sự nghiệp chung lên hàng đầu) mà bác học được trong những đêm ở hang Pắc Bó, nằm ngủ bên cạnh chủ toạ Hồ Chí Minh.

Đại tá Hoàng Minh Phương, nguyên trợ lý của Đại tướng Võ Nguyên Giáp Kim Yến (ghi)  GS Phạm Duy Hiển:  Về cuối đời, Đại tướng quan tâm nhiều hơn đến vấn đề văn hóa giáo dục và đạo đức xã hội. Bác Giáp rất coi trọng hào kiệt, có quan hệ thân thiết với GS Trần Đại Nghĩa, GS. Đại tướng đã cùng GS Hoàng Tụy, GS Hoàng Xuân Hãn, GS Nguyễn Quang Diệu… có quan điểm về giáo dục, và gửi lên Chính phủ những bức xúc của mình… Hai ba năm gần đây, cụ nằm yên, không nói được nhiều, nhưng đâu đó trong tâm tưởng vẫn còn trỗi dậy xung quanh những vấn đề của tổ quốc.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong chuyến về thăm Điện Biên, 4. Trong ít trước hết tại thành thị Nha Trang khi làm phó Thủ tướng đảm nhận khoa học và kỹ thuật, ông đã xác định rõ chúng ta phải phát triển ra biển, phải làm kinh tế biển để làm giàu cho đất nước. Không phải ra biển chỉ để đánh bắt cá, mà phải nuôi trồng thủy sản, nếu không tài nguyên thiên nhiên sẽ càng ngày càng cạn kiệt.

BS hoàng tộc Tùng, người đã từng lên Điện Biên Phủ điều trị cho thương bệnh binh… Là người gần gụi với Đại tướng, tôi hiểu quãng đời mà ông buồn nhất là khi được giao nhiệm vụ đảm trách sinh nở có kế hoạch. Về với đời thường, hàng ngày tưới cây, ngồi thiền, đoàn luyện thể lực, sống với gia đình, vui với cỏ cây… bác Giáp vẫn giữ mối quan hệ gần gụi với giới trí thức, và được tín nhiệm cao trong giới trí thức bởi bản thân ông là một nhà trí thức uyên thâm nhiều ngành, khoa học, giáo dục, quân sự.

Thấy quá nhiều chuyện bất cập, cụ muốn làm thế nào để kết nối với giới trí thức nói nhiều về chuyện này. Thời bác Giáp làm khoa học kỹ thuật, ông quy tụ được rất nhiều các nhà trí thức, khoa học. Ngày đó Đại tướng đã nhìn thấy tầm chiến lược của kinh tế biển khi điều hành kinh tế tổ quốc. Ảnh:  Reuters  Dù tuổi tác ngày càng cao, sức khỏe càng yếu nhưng Đại tướng rất quan tâm đến tình hình tổ quốc, từng đề xuất những góp ý cho cải cách giáo dục, cho văn hóa.

2004.